Hans Achterhuis op 17-03-2019

Lezing professor Dr. Hans Achterhuis op 17 maart 2019 in het filosofiecafé Zutphen met de titel: NIEUW LICHT OP UTOPISCH DENKEN

Hans Achterhuis begon in de jaren ‘90 aan een ontdekkingsreis naar de veelheid van utopische gebieden en thema’s die de westerse cultuur heeft voortgebracht. Dat resulteerde in boeken als De erfenis van de utopie ( 1998) en De utopie van de vrije markt (2010). Hans Achterhuis schrijft in zijn laatste boek Koning van Utopia (2016): “De tijdsgeest is veranderd. Ik wil er geen misverstand over laten bestaan dat de grote utopie van een totaal andere samenleving voor mij nog steeds uit den boze is. Maar zonder kleine utopische experimenten en ideeën dreigt de kapitalistische utopie ons te verlammen. Dat ik voor deze mini-utopieen nu juist inspiratie vind bij Thomas More, is voor mij een van de grootste verassingen van mijn hernieuwde zoektocht door Utopia. Het is de hoogste tijd dat we op zoek gaan naar alternatieven voor de desastreuze ‘utopie van de vrije markt. Daarbij kan Utopia van Thomas More ons goede diensten bewijzen, maar we moeten dat ‘oerboek’ uit 1516 dan wel met nieuwe ogen bekijken. Door de eeuwen heen is de tekst opgevat als een serieuze blauwdruk van een ideale samenleving, maar gaat geheel in tegen More’s bedoeling. More schreef Utopia nu juist als een boek vol spot, maatschappijkritiek, ironie en zotternij. Intussen bevat Utopia wel degelijk bruikbare suggesties voor verbeteringen van wantoestanden in de rechtspraak, scheefgegroeide machtsstructuren en onrechtvaardige economische verhoudingen. Als het ons lukt om juist die suggesties ernstig op te vatten, dan kunnen we daar nu nog ons voordeel mee doen. Zo kan Utopia, een boek dat 500 jaar oud is, ons helpen om in het hier en nu nieuwe inspirerende idealen te formuleren.”

Hans Achterhuis ging aan de hand van een aantal mini-utopieën in op de vraag welke utopische doelen en ideeën kunnen we nu formuleren om bestaande maatschappelijke en ecologische praktijken zodanig ten goede te veranderen dat ze over een paar decennia vanzelfsprekend zullen zijn? Hans ging ook in op de provinciale verkiezingen van 20 maart en de relatie van de politiek tot grote (al dan niet utopische) verhalen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Type je zoekwoorden hierboven en druk op Enter om te zoeken. Druk ESC om te annuleren.

Terug naar boven